[چوققا] «پەلىسەپە» دىگەن سۆزگە شەرھى

19ئاپرېل

yaziq

يازىق 146 قېتىم كۆرۈلدى , 0 Comments

“yaziq” digen nime? R.A.jimsariy “yaziq” dep yazilgan swz,  “yeziq” dep oquledu. Uygurce isim swz bolup, til ve ucur tavuxlarini hatirleydigan xertlik belgelerni kwrsetidu. Dimek, til ve ucurning swretlik belgeleri, “yaziq” dep ataladu. “yaziq”, adette bogumluq belge hem swretlik belgedin tvzvlgen. …


[داۋامىنى كۆرۈش]
31مارت

(Uylat layihesi (sinaq nusqa

يازىق 226 قېتىم كۆرۈلدى , 0 Comments

Uylat layihesi (sinaq nusqa) A.R.jimsary Yeqinda, bagdax torida, latin heriblik yaziqimiz togrisida kwpligen munazireler boldi. 20 yildin buyan hel bolmigan latin heriblik yaziqimiz togrisida menmu teyiz izdinip baqtim. Mezgur layihe, peqetla latin heriblik yaziqimizning xekli togrisida bolundi. xunga, inkas yazganda, …


[داۋامىنى كۆرۈش]
30مارت

«دۈمبە نېرۋا تۇمۇرى» دىگەن نىمە؟

ئۇنىۋېرسال 133 قېتىم كۆرۈلدى 0 Comments

«دۈمبە نېرۋا تۇمۇرى» دىگەن نىمە؟   رەھمەتۇللا ئادىللا   خوردالىق ھايۋاناتنىڭ خورداسىدىكى دۈمبە قىسمىدا بىر تال نېرۋا تۇمۇر بولۇپ، «دۈمبە نېرۋا تۇمۇرى» (背神经管 dorsal tubular nervecord) دەپ ئاتالدى. دۈمبە نېرۋا تۇمۇرى،  ھامىلەنىڭ دۈمبە قىسمىدىن پۈرلەشكەن يۆگۈمەچ شەكىلدە ھاسىل بولىدۇ. دۈمبە …


[داۋامىنى كۆرۈش]
30مارت

خوردانبىلە ھايۋاناتىنىڭ ئالاھىدىلىكى

خوردانبىلە ھايۋاناتىنىڭ ئالاھىدىلىكى رەھمەتۇللا ئادىللا خوردانبىلە (门 脊索动物 Chordata)، (خوردالىق ھايۋانات قەبىلىسى) [6،2-1]، دەپ ئاتالدى.  ئۇيغۇرچە مەنبەدە، «خوردىلىق ھايۋانلار تىپى» دەپمۇ ئاتالغان[3]. خوردانبىلە، ھايۋانات مىقياسدىكى ئەڭ ئالى قەبىلە بولۇپ[1]، ئىنسانلار بىلەن زىچ مۇناسىۋەتى بار ھايۋانات تۈركۈمى بولۇپ ھېساپلىنىدۇ. خوردانبىلەدىكى ھايۋاناتنىڭ خورداسى (脊索notochord)، دومبەنېرۋا …


[داۋامىنى كۆرۈش]
29مارت

«خوردا» دىگەن نىمە؟

«خوردا» دىگەن نىمە؟   رەھمەتۇللا ئادىللا   ھايۋاناتنىڭ دۇمبە قىسىمدىكى بەدەن غولىنى قۇۋەتلەپ تۇرىدىغان رولغا ئىگە بولغان تاياقچە ئەزا، «خوردا» (脊索 notochord) دەپ ئاتالغان[1]. «خوردا» ، ئادەتتە، ھايۋاناتنىڭ ھەزىم قىلىش يولى بىلەن نېرۋا تۇمۇرى ئارالىقىدا بولۇدۇ. ئۇ، ئەسلىدە، ھامىلە باسقۇچىدىكى …


[داۋامىنى كۆرۈش]
28مارت

ھايۋانات مىقياس

ھايۋانات مىقياس   رەھمەتۇللا ئادىللا   ھايۋانات مىقياس (动物界Animalia)، جانىۋارلار دۇنياسىدىكى ھەقىقى يادروسى بولغان ئالى جانىۋارلار تۈركۈمىنى كۆرسەتىدۇ. ھايۋانات مىقياسنىڭ تارقىلىش دائىرەسى كەڭ، زاتى خىلمۇ خىل بولۇدۇ. بۇلارنىڭ ھۈجەيرە سانى، بۆلۈنىشى، بەدەن شەكلى، ئىچچامانى (体腔)، بەدەن بوغۇملىرى، ئىچكى ئەزالىرىنىڭ ئالاھىدىلىكى، …


[داۋامىنى كۆرۈش]
21مارت

ئىنكاس

ئۇنىۋېرسال 102 قېتىم كۆرۈلدى 0 Comments

ئىنكاس «ئەل ئىچىدىن چىققان ئالىم (民科)ئادەتتە ئەل ئارىسىدىكى مەلۇم بىر پەنگە يۈكسەك ئىشتىياق باغلىغان، شۇ پەندىكى دۇنياۋى مەسىللەرگە جەڭ ئىلان قىلغان، لىكىن شۇ پەندىكى بىلىم سەۋىيەسى نىسبەتەن تۆۋەن، تەتقىقات ئۇسۇلى ئىلمى بولمىغان كىشىلەرنى كۆرسىتىدۇ. قاسىم سىدىق، سىز دىيارىمىزدىكى ئەل ئىچىدىن …


[داۋامىنى كۆرۈش]
13مارت

ئەمبولگىيامەت

Embolgiyamet   (无油樟目 Amborellales Melikyan, A.V.Bobrov & Zaytzeva (1999)) A.R.jimsari Embolgiyamet, 2009-yili, APG III etrap qilğan qapliqdan giyahlarning bir jemeti bolup hesaplinidu. Hemde, qapliqdan giyahlarning tünji bolup ayrilip çiqqan jemeti boludu. Embolgülmette, peqetla 1 aile, 1 ruq ve 1 la zat bar. Embolgiyaile (无油樟科 Amborellaceae Pichon (1948)), aıleside, embolgiyaruq …


[داۋامىنى كۆرۈش]
11مارت

جەمىيەت قاچان تەبىئەتكە يېتىشەر؟!

جەمىيەت  قاچان تەبىئەتكە يېتىشەر؟! جىمسارى قۇياش چىقىپ پارلاپ، ئىسسىقلارنى تەۋرىتەر. يۇلتۇزلارمۇ جىمىرلاپ، سوغۇقلارنى تەۋرىتەر. ئىسسىق-سوغۇق سۈركۈلۈپ، شاماللارنى تەۋرىتەر. شاماللارمۇ غۇرقۇراپ، بۇلۇتلارنى تەۋرىتەر. بۇلۇتلار لەيلەپ يۈرۈپ، يامغۇرلارنى تەۋرىتەر. يامغۇرلار سىم-سىم يغىپ، گىياھلارنى تەۋرىتەر. گىياھلارمۇ ياشىرىپ، چىچەكلەرنى  تەۋرىتەر. گۈل-گىياھلار ئېچىلىپ، يايلاقلارنى تەۋرىتەر. يايلاقلارنىڭ گۈزىلى، …


[داۋامىنى كۆرۈش]
11مارت

«نەشىرى» ۋە «تور ئەسەرلىرى» دىگەن سۆز توغرىسىدا مۇھاكىمە

  «نەشىرى» ۋە «تور ئەسەرلىرى» دىگەن سۆز توغرىسىدا مۇھاكىمە   جىمسارى   بىزدە «نەشىر، نەشىرى» دىگەن بىر سۆز بار. بۇ سۆزنى «گوگل تەرجىمانى» دىن ئىزدەپ باقسام، ئەرەپچە «ناشر»، پارىسچەدە «انتشار» دەپ ئاتالغاندەك قىلىدۇ. بىزدىكى «نەشىر» دىگەن سۆزنىڭ مەناسى، «ئۇيغۇر تىلىنىڭ …


[داۋامىنى كۆرۈش]